RECENSIE: CAMEMBERT
Los van een hoop trivia heeft Camembert weinig interessants te bieden. Een stel snobs dat flauwe grapjes maakt over zichzelf, wordt al snel vervelend om naar te kijken.
Zeggen dat er een kloof is tussen Stan (Guillermo Guiz) en zijn schoonfamilie, de Roussels, is een understatement. Wanneer hij voor het eerst het ouderlijk huis van zijn vriendin Cléo (Anaïde Rozam) betreedt, komt hij een woonkamer binnen die bijna een kunstgalerie is. Zijn schoonmoeder France (Kristin Scott Thomas) is net aan het telefoneren met Banksy terwijl ze zich begeeft tussen kunstwerken die miljoenen kosten. Stan zelf is maar een eenvoudige jongen die nooit een universitaire opleiding heeft genoten, maar hij zal zich staande moeten houden tegenover dit bourgeois gezin. Omdat hij niet anders kan, liegt hij direct over wie hij is. Zo beweert hij curator te zijn van het Natuurhistorisch Museum, terwijl hij in werkelijkheid slechts in het café werkt.
Er ontstaat een vete in de familie Roussel om een zelfportret van Léon Spilliaert. Meerdere familieleden beweren aanspraak op dit fraaie schilderij te maken en de enige manier om dit te beslechten is via een partijtje Trivial Pursuit. Een spel dat door dit stel snobs veel te serieus wordt genomen. Het is namelijk de uitgelezen kans om hun culturele bagage, of gebrek daaraan, te bewijzen. Met name Cléo’s broer (Panayotis Pascot) is bloedfanatiek en houdt iedereen als een politieagent in de gaten. Om niet al te hard door de mand te vallen praat Cléo Stan de nodige moed in op het toilet. “Probeer wat pretentieuze woorden te laten vallen,” zegt ze hem. “Begin bijvoorbeeld over deconstructie.”

De opzet van Camembert klinkt subversiever dan de film in werkelijkheid is. Het is een dertien-in-een-dozijn Franse komedie die het vooral moet hebben van komische vertolkingen en platvloerse humor. Naarmate het verhaal vordert, worden de grappen ook steeds grover. Zo is er een personage dat zijn kapsel verliest in het haardvuur. Er is vast een publiek bij wie dat in de smaak zal vallen maar erg fijnzinnig is het in ieder geval niet.
De klassenkritiek waaraan de film raakt, wordt ook niet uitgewerkt. Het is meer een manier om het vuur tussen de personages wat hoger op te laten laaien, zonder dat daar iets van inhoud tegenover staat. De naam van Pierre Bourdieu valt — de bekende socioloog die schreef over hoe een elite zich cultureel kapitaal toe-eigent — maar verder wordt hier niks mee gedaan. Camembert heeft in haar oppervlakkige lichtzinnigheid iets ijdels. De film is gemaakt voor én door een witte, burgerlijke middenklasse die er veel plezier uit haalt om mopjes over zichzelf te maken. Maar echt pijnlijk of confronterend worden die grapjes nooit.
Ondanks zijn eigen burgerlijkheid beweert Camembert op te komen voor de minderbedeelden. Stan en de huishoudster zijn de helden van het verhaal, want als arbeiders zijn zij het meest ‘down to earth’. Wanneer opa bijna stikt, is Stan de enige die weet hoe hij de heimlichgreep moet toepassen. Erg oprecht voelt die identificatie niet. Het is vergelijkbaar met een film als Intouchables (2011), die een personage met Afrikaanse roots sympathiek maakt voor een rijk wit publiek. De boodschap van Camembert is vergelijkbaar: op een bordspelavond in je riante woning kan je erachter komen dat arbeiders ook maar gewoon mensen zijn.
Met Kristin Scott Thomas, Alex Lutz, Pascale Arbillot, Bernard Le Cocq, Guillermo Guiz. Frankrijk. 1u25.