RECENSIE: LAST LETTERS FROM MY GRANDMA

EEN REIS NAAR HET VERLEDEN

Met een oude doos brieven als vertrekpunt reist Olga Lucovnicova terug naar het verleden van haar familie en naar een geschiedenis die groter is dan zijzelf.

Om een diepgeworteld familiegeheim te ontrafelen, reist filmmaakster Olga Lucovnicova vanuit België naar een afgelegen stadje, diep verscholen in de Russische Oeral. Het is de geboortestreek van haar vader en de plek waar haar grootmoeder woonde; een vrouw die ze zelf nooit heeft gekend, maar die via een doos brieven weer tot leven komt. 

Wat Last Letters from My Grandma sterk maakt, is hoe die zoektocht naar het verleden wordt opgebouwd uit verschillende lagen die elkaar perfect aanvullen: gesprekken tussen Lucovnicova en haar vader, het hardop voorlezen van brieven van vroeger, en beelden van de landschappen, huizen en straten waar dat verleden zich ooit afspeelde. Ook de mensen die er nu nog wonen, krijgen hun plek. Het is een goede balans, waardoor de film nooit alleen over de familie zelf gaat, maar ook over de plek en de tijd die hen gevormd hebben.

Sommige details blijven daarbij hangen. De kleren van Olga’s grootmoeder heeft haar stiefgrootvader Nikolay al meer dan dertig jaar bewaard. "Ze zijn net een herinnering," zegt hij, en die ene zin vat de nostalgische, melancholische toon van de hele film samen. Ook de muziek draagt daaraan bij: wanneer haar vader accordeon speelt, hoor je een soort tristesse die je bijna terugvoert naar de kleine jongen die exact hetzelfde nummer op exact dezelfde plaats speelde.

Onder die nostalgie schuilt ook iets hardnekkigers: een familie met een zwaar verleden en wonden die ooit dichtgemaakt zijn, maar die in deze documentaire voor een stuk weer opengesneden worden. Toch blijft Last Letters from My Grandma overeind als een tedere, oprechte zoektocht naar wat familie met elkaar verbindt, ook wanneer geschiedenis en politiek zich daar doorheen mengen.

Met Olga Lucovnicova. België/ Nederland/ Moldavië/ Roemenië. 1u34.