RECENSIE: UN ANNO DI SCUOLA
GONZENDE TIENERLICHAMEN
Terwijl een tiener amper weet wat aanvangen met het eigen lichaam, ontstaat er (al dan niet beantwoorde) nieuwsgierigheid naar dat van een ander. Aftasten, onuitspreken, misbegrijpen, opnieuw proberen.
Iedereen groeit op en voor iedereen gaat dat anders. Er zijn dan ook oneindig veel coming-of-age films gemaakt. Elke filmmaker lijkt er op hun manier een versie van te tonen. Iedereen pubert, ook in de kunst.
Hoewel niet als debuut, maakte Laura Samani ook een film over tieners die elkaar leren kennen en in wisselende verhoudingen met elkaar omgaan. Haar film is losjes gebaseerd op een gelijknamig boek uit 1929, geschreven door Giani Stuparich. Honderd jaar later gedragen tieners zich nog altijd onredelijk naar elkaar toe. Waar ligt de grens tussen plagen en pesten? Hebben alle pubers donkere gedachten? Mag je je best doen op school, de studies van je dromen najagen, je het afscheid van je vrienden inbeelden? Is het gevoel voor die ene klasgenoot echte verliefdheid? Of is het simpelweg noodzakelijk om (zoals in de film mooi gezegd wordt) de eerste keer uit de weg hebben zodat je aan een echt en betekenisvol seksueel leven kan beginnen?
In Un anno di scuola komt een jonge Zweedse vrouw in een nieuwe klas terecht die uitsluitend uit jongens bestaat. Ze heet Fred en na een tumultueus begin vindt ze haar plek bij Mitis, Antero en Pasini, een clubje alternativo’s achteraan in de klas. Fred scoort de beste punten en alle jongens fantaseren over haar in zo weinig mogelijk kleding. Op een onfortuinlijke dag stelen ze haar kleren en moet ze noodgedwongen in handdoek naar huis. Uiteindelijk ontwikkelt ook zij gevoelens. Alles raakt in de knoop. Haar vader probeert haar duidelijk te maken dat ze een appel is in een mand vol kiwi’s en dat zij met haar hoge dosis ethyleen de kiwi’s aan sneltempo doet rijpen. Ze heeft er geen boodschap aan, al is de vergelijking niet mis. Haar vrouwelijke titularis voegt eraan toe dat ze zich niet mag laten afleiden door de puberende klaskiwi’s en dat ze zich moet focussen op haar toekomst. Het advies komt na de resem moeizame omzwervingen die een tiener doormaakt en die de meeste kijkers zich uit eigen jeugd wel kunnen herinneren.
Omdat alles op een of andere manier herkenbaar is, uit eigen leven of uit de ruime filmgeschiedenis, dreigt de film te verzuipen in een bad vol gelijkaardige films met gelijkaardige kleurenpaletten. Het camerawerk is mooi, maar drukt an sich niet veel uit. Alles is gemoedelijk: de stijl, het tempo, de dialogen. Omdat smartphones bewust uit de film zijn geweerd, lijkt de hele setting relatief rustig. Slimme zet om een tijdloos werk te maken, maar de smaak is wrang, en anachronistisch lijkt een juister woord. Het is een uitdrukking van de persoonlijke, telefoonloze nostalgie van de filmmaker die net als het hoofdpersonage in 2007 afstudeerde van de middelbare school.
Minder herkenbaar misschien is dat het advies van de titularis zeer snel en als vanzelfsprekend effect heeft. Fred vindt moed en fleurt op. Neus in de boeken, handen thuis. Uiteindelijk gaat ieder zijn weg en ging niemand écht kopje onder in dat laatste schooljaar. De ruime realiteit is enigszins anders vandaag, maar verliefdheden en vriendschappen die in die specifieke levensfase ontstaan, zijn betekenisvolle herinneringen voor elke generatie schoolverlaters. Verdriet, pijn, onbegrip, ontdekkingsreis. Koesteren maar.
Met Stella Wendick, Giacomo Covi, Pietro Giustolisi, Samuel Volturno, Magnus Krepper. Italië. 1u42.
