Carla Simón over 'Romería'

Met haar nieuwste film Romería (2025) brengt Carla Simón het verhaal van haar ouders tot leven, jong gestorven aan aids. “Hun generatie wordt in Spanje vaak als tragisch beschouwd, maar ik wilde die juist vieren.” - GIJS SUY

Met Romería heeft de Spaanse cineaste Carla Simón het laatste deel af van een autobiografisch drieluik, na Summer 1993 (2017) en Alcarràs (2022). Waar de vorige films zich afspeelden in Catalonië, de plek waar ze in een gastgezin opgroeide, trok ze nu naar Galicië, waar haar jong overleden vader vandaan kwam.

“Er zijn zeker raakvlakken met de andere films omdat ze allemaal over familie gaan,” vertelt Simón. “Ik heb eigenlijk drie families. Romería gaat over de derde, die van mijn biologische vader. Tegelijkertijd zag ik het ook wel als een nieuwe film, omdat ik vormelijk nieuwe dingen wilde uitproberen. In mijn vorige werk hield ik me nog erg vast aan een realistische stijl. Daar wilde ik in deze film voor een deel van afwijken.”

Romería speelt zich af in Galicië, waar de biologische vader van je hoofdfiguur Marina vandaan komt. Had dat invloed op het maakproces?

“Voor mij was Galicië vooral verbonden aan het verhaal van mijn ouders. Aan de film ging dus ook een intensief onderzoek vooraf waarin ik hun verhaal probeerde te achterhalen. Tegelijkertijd zorgt de biologische familie van Marina voor een andere dynamiek vergeleken met mijn eerdere werk, omdat zij een volledige vreemdeling is in Galicië. Het was dus nodig om ook visueel een bepaalde afstand in te bouwen tussen Marina en haar vaders familie. In het deel van de film waarin ze zich het leven van haar ouders voorstelt, wordt de beeldtaal vertrouwelijker.”

Het was niet zozeer de geschiedenis en lokale cultuur van Galicië die je interesseerden?

“Nee, maar er zijn ook heel wat dingen eigen aan Galicië die het verhaal van mijn ouders vormgegeven hebben. Ten eerste de grote heroïnecrisis die in de jaren ’80 in Spanje heerste. Bijna alle drugs werden geïmporteerd via de kust van Galicië. De heroïnecrisis maakte er veel slachtoffers, net als de aids-epidemie. Dan is er ook de Galicische zee. Mijn vader hield enorm veel van zeilen. Van de schaarse foto’s die ik van mijn ouders heb, zijn de meeste niet toevallig op een boot genomen. Voor mij was het ook belangrijk om aan de Atlantische Oceaan te filmen, en die is heel anders dan de Middellandse Zee die ik zo goed ken.”

Waar komt je vaders passie voor boten vandaan?

“De hele familie van mijn vader heeft een belangrijke verhouding tot de zee. Ze zeilen min of meer allemaal. Elke keer dat ik daar ben, neemt iemand me wel ergens mee naartoe met een boot. De zee zelf kan ook meedogenloos zijn tegenover een filmcrew. We zijn bijvoorbeeld ooit een drone kwijtgeraakt in een storm. Filmen op zee heeft echter ook magische kanten. In de slotscène van Romería zijn dolfijnen te zien. Dat stond uiteraard niet in het scenario. Toen die ineens verschenen, zorgde dat voor een golf van enthousiasme bij de kinderen aan boord. Die onvoorspelbaarheid geeft het iets wonderlijks.”

De hoofdrollen worden gespeeld door Llúcia Garcia en Mitch Robles, die allebei ook een dubbelrol voor hun rekening nemen. Hoe heb je ze gecast en geregisseerd?

“Het was een enorme zoektocht om de juiste actrice te vinden. Ze moest namelijk zowel Marina als een jonge versie van haar moeder kunnen spelen. Veel van de meisjes die voorbij kwamen in de casting pasten slechts in één van de rollen. Llúcia was overduidelijk Marina, en het personage van de moeder was iets waarin ze kon groeien. Bij Mitch was het net omgekeerd. Hij speelt zowel de neef van Marina als haar vader [als tiener]. In die laatste rol paste Mitch het best omdat hij veel weg heeft van een rockster uit de jaren ’80. Op die manier hielpen ze elkaar ook in hun rol. Iets wat ik altijd graag doe met mijn acteurs is samen tijd doorbrengen en momenten improviseren die zich zouden kunnen afspelen voordat de film begint. Het is voor mij belangrijk om de familieband die ze hebben zo op te bouwen. Na al die improvisatie kunnen we dan de eigenlijke scènes uit het scenario repeteren.”

De episode over Marina’s ouders is minder realistisch dan de rest van de film. Heb je hier bepaalde inspiratiebronnen voor gebruikt?

“Normaal gezien haal ik mijn inspiratie voor mijn films meer uit het leven zelf, maar omdat dit stuk van het verhaal zich in het hoofd van Marina afspeelt, heb ik ook inspiratie uit andere films gehaald. Er zijn er een aantal, zoals Pierrot le Fou van Godard, Summer with Monika van Bergman, Zabriskie Point van Antonioni en More van Barbet Schroeder. Die laatste film speelt zich af op Ibiza en gaat ook over de aids-epidemie. Het was mooi om meer poëtisch te werk te gaan in dit deel en cinema te gebruiken om het verhaal van mijn ouders te verbeelden.”

Tijdens haar reis documenteert Marina haar tocht ook met een videocamera en dagboek. Wat was voor jou het belang van deze twee media?

“De beelden die Marina maakt en de zinnen die ze in haar dagboek opschrijft, zijn verschillende manieren om haar perspectief weer te geven. De camera versterkt het idee dat ze een onderzoek voert. Ze filmt ruimtes en zoekt op die manier naar plekken waar haar ouders hadden kunnen zijn. Haar dagboek is eigenlijk een dialoog die ze voert met haar moeders dagboek, dat gebaseerd is op brieven die mijn eigen moeder schreef naar vrienden en familie. Voor mijzelf zijn mijn moeders geschriften ook het belangrijkste dat ik van haar heb. Als ze over haar leven schrijft, kan ik haar als het ware horen. Op een bepaalde manier zijn de teksten die Marina schrijft een manier om het script samen met mijn overleden moeder te schrijven.”

De titel Romería verwijst naar de pelgrimstocht die Marina aflegt. Heeft haar reis een katholieke ondertoon?

“In Zuid-Spanje verwijst de term ‘Romería’ naar een spirituele reis naar de Maagd. Ik wilde Marina’s reis ook eerder als spiritueel uitlichten dan als specifiek katholiek. In Noord-Spanje heeft ‘Romería’ trouwens nog een andere betekenis. Daar is het een volksfeest. Het idee van een feest of viering vind ik ook erg toepasselijk voor mijn film omdat het de generatie van mijn ouders viert. In Spanje wordt hun generatie vaak wat verzwegen omdat er vanwege aids en de heroïnecrisis veel narigheid aan gekoppeld is. Ik wou hun generatie ook op een meer positieve manier uitlichten. Zij waren namelijk ook degene die de conservatieve waarden van Spanje probeerden te veranderen en meer progressieve ideeën naar voren brachten. Ik vond het belangrijk om het niet alleen over mijn ouders te hebben, maar over hun hele generatie.”