FLASHBACK: Les Parapluies de Cherbourg
Jacques Demy was naast de man van Agnès Varda een bevlogen filmmaker die bekendstond om zijn musicals, waarvan Les Parapluies de Cherbourg (1964) vaak als hoogtepunt wordt gezien. Demy zelf beschreef die als “un film-en-chanté". De betekenis daarvan is dubbel: alle dialogen zijn gezongen – en het effect daarvan is betoverend.
Het verhaal is klassiek doch effectief. De 20-jarige Guy (Nino Castelnuovo) en de 17-jarige Geneviève (Catherine Deneuve) worden verliefd op elkaar. Vlak voordat Guy op zijn militaire dienst vertrekt, wordt Genevieve zwanger – en moet ze kiezen of ze op haar geliefde wacht, of ingaat op het aanbod van een rijke zakenman. Demy had een voorliefde voor dergelijke melodramatische plots, zo draait zijn eerdere film Lola (1961) om een nachtclubzangeres die door haar minnaar wordt verlaten.
Voordat de film opgenomen werd, moest eerst alle muziek worden gecomponeerd. Demy en zijn componist Michel Legrand hadden hiervoor acht maanden de tijd nodig, waarbij ze rekening hielden met de exacte timing van de acteurs. Je zou misschien denken dat zo’n rigide opzet alle spontaniteit en oprechtheid uit de film zou zuigen, maar het tegendeel is waar. Demy en Legrand slaagden erin om de filmmusical naar een ongezien niveau te tillen. In Hollywoodmusicals zijn de liedjes vaak intermezzo’s op het narratief, dat daarna weer verdergaat. Les Parapluies de Cherbourg is één grote muzikale sequentie, die ook nog eens heel sterk verhalend is.
Eigenlijk is er in de film weinig sprake van liedjes. Demy en Legrand slaagden erin om conversaties tussen de personages op muziek te zetten, vergelijkbaar met de opzet van een opera, maar erg moeilijk om in een cinematografische vorm uit te werken. De camera – die zelden stilstaat – moet als het ware meespelen met de muziek, de juiste personages uitlichten en op emotionele momenten dichterbij komen of juist afstand nemen. Demy slaagde daar allemaal op grandioze wijze in: van alle filmische departementen (muziek, camera, acteurs, decor) wordt het maximum gevraagd terwijl ze optimaal moet samenwerken.
In tegenstelling tot Hollywoodmusicals is Les Parapluies de Cherbourg ook niet in een studio gedraaid, maar op locatie in Cherbourg. Wat ook opvalt is dat het verhaal in schaal erg beperkt is, zelden zijn er meer dan drie acteurs tegelijkertijd aan het zingen, laat staan dat er achtergronddansers zijn. De manier waarop Demy artifice en realisme verbindt is verbluffend. Vaak aan de hand van vrij simpele ingrepen, zoals kleurrijke belichting of geschilderde achtergronden, die een realistische locatie net een tikje fantasierijker maken. Het beste voorbeeld daarvan is de fameuze slotscène van de film, die zich afspeelt voor een tankstation, dat bedolven wordt in frivole nepsneeuw. Het is een herkenbare wereld, maar tegelijkertijd een sprookje. Precies die combinatie maakt Les Parapluies de Cherbourg nog altijd onweerstaanbaar.
Nu in de zalen.
