RECENSIE: WOMAN AND CHILD
Een Iraanse moeder in het nauw
Saeed Roustaee vertelt in dit Iraanse drama het verhaal van Mahnaz, een alleenstaande moeder die moet vechten voor gerechtigheid.
Woman and Child vormt het slotstuk van een trilogie die Saeed Roustaee maakte over Iraanse vrouwen, waarvan het vermaarde Leila’s Brothers (2022) het vorige deel was. Die film bracht Roustaee al op ramkoers met de Iraanse regering, die hem veroordeelde tot zes maanden gevangenis en vijf jaar verbood films te maken, juist vanwege zijn keuze voor een vrouwelijke protagonist. Die zware maatregelen belette hem niet om voor Woman and Child hetzelfde te doen. Ditmaal vertelt Roustaee het verhaal van Mahnaz (Parinaz Izadyar), een alleenstaande moeder die haar werk als verpleegkundige combineert met de zorg voor haar rebelse tiener Aliyar.
Ondanks dat Mahnaz een sterk vrouwelijk hoofdpersonage is, vertelt Roustaee geen individualistisch verhaal. Mahnaz is juist sterk geworteld in haar familie – en de mensen rondom haar zijn belangrijk voor de keuzes die ze maakt. Haar moeder en zus Mehri (Sohra Niasta) zijn bijvoorbeeld personages die veel schermtijd verdienen. Zo is er een subplot dat zich rond Mehri ontvouwt, dat mooi parallel loopt met Mahnaz’s verhaal. Zij wordt door haar familie op patriarchale wijze gekoppeld aan een man. Roustaee beklaagt deze vorm van vrouwenonderdrukking en plaatst tegenover Mehri het personage van Mahnaz – die het heft meer in eigen handen neemt.
Het eerste uur van Woman and Child wisselt af tussen de leefwereld van Mahnaz en Aliyar. Waar Mahnaz zich staande probeert te houden, is Aliyar een typisch roekeloze puber die het geduld van zijn leraren meermaals uitdaagt. Roustaee bouwt het verhaal zorgvuldig op, maar Woman and Child is meer plotgedreven dan goed zou zijn voor de film. Er is weinig ruimte om de wereld van de personages te ontdekken buiten de dringende kadans van het narratief om. De momenten die aandacht tonen voor de bredere leefwereld zijn spaarzaam, maar niettemin betekenisvol. Zo is er een scène tussen Mahnaz en haar verloofde Hamid, die van beroep ambulancebroeder is. Hij heeft tegen betaling een aantal mensen laten overnachten in zijn wagen: een volledig gezin dat ingewikkeld in dekens in de wagen ligt te slapen. Het is een moment dat de verbeelding prikkelt en tegelijkertijd een inkijkje geeft in een laag van de Iraanse maatschappij waar de personages zelf niet toebehoren.
Na dat eerste uur volgt helaas een sterke dramatische mokerslag, die de toon van de film grondig opschudt. Vanaf dat moment volgt een aaneenschakeling van heftige dialoogscènes die weinig aan de verbeelding overlaten. Mahnaz raakt verwikkeld in haast eindeloze gesprekken met familieleden, leraren en advocaten, die overdreven zwaar op de hand zijn en weinig diepgang bieden. Het narratief begint ook zijn geloofwaardigheid kwijt te raken wanneer Mahnaz keuzes maakt die zeer destructief zijn voor de mensen om haar heen.
Zo’n twintig minuten voor het einde verandert de toon van de film: de personages lijken ineens uitgepraat en er volgt een bijna woordeloze sequentie in een ziekenhuis die meer vertelt dan alle dialoogscènes daarvoor. Roustaee eindigt ook met een moment van verbondenheid tussen Mahnaz, Mehdi en haar moeder. Ondanks hun precaire situaties is de affiniteit tussen de vrouwen iets wat hen staande houdt, en het is dat beeld uit Woman and Child dat ook het meest bijblijft.
Met Parinaz Izadyar, Payman Maadi, Soha Niasti, Iran/Frankrijk, 2u11.
