RECENSIE: Allah n'est pas obligé
In Allah n’est pas obligé vertelt een kindsoldaat zijn verhaal met ongefilterde en naïeve brutaliteit. Daardoor mist de animatiefilm bij momenten wat gravitas, al komt het merendeel wel binnen.
In Allah n’est pas obligé ontpopt het weeskind Barahima zich tot kindsoldaat terwijl hij zijn tante in Liberia probeert op te sporen. “Noteer alles over mijn fucking life!” beveelt hij het publiek, maar zelf moet hij bij het vertellen van zijn levensverhaal er steeds een woordenboek bijhalen. Zo leert hij gaandeweg te beschrijven wat hij steeds meer verliest: zijn jeugd, zijn gevoel voor menselijkheid.
De Franse illustrator-animator Zaven Najjar kreeg tijdens hun vorige project (The Siren, 2021) van producent Sébastien Onomo het gelijknamige boek van de Ivoriaanse schrijver Ahmadou Kourouma in handen gedrukt. Dat verhaal liet een diepe indruk achter bij Najjar, die heel wat elementen herkende uit anekdotes die zijn familie vertelde over de oorlog in Libanon.
Om de roman genoeg recht aan te doen reisde Najjar af naar Liberia, waar hij veteranen uit de oorlog sprak. Uit die gesprekken tapte hij inspiratie om de personages zo realistisch mogelijk uit te werken. Iets wat de uiteindelijke film gevoelig uitdiept, want terwijl het verhaal blijft hangen in een cliché of twee te veel zit er een akelig oprecht kantje aan de personages.
Dat hangt natuurlijk samen met de geslaagde casting van onder andere de jonge Ivoriaanse rapper SK07, die zich in deze film met zijn jeugdige brutaliteit uit menig gevaarlijke situatie weet te praten. Ook de Belgisch-Congolese Marc Zinga (Tori et Lokita, Jeunes mères) verdient heel wat lof met zijn performance.
Daarnaast diende Najjars reis naar Afrika ook om visueel inspiratie op te doen. Sommige plekken zijn letterlijk weergegeven in de film zoals ze eruit zagen toen de regisseur ze bezocht. Interessant is dat de tekenstijl contrasteert met de brutaliteit van het verhaal.
Wanneer Barahima voor het eerst hoort over de kindsoldaten beeldt hij zich een geweer in met felle neonkleuren. Hij ziet zichzelf al op zijn troon zitten zoals de karikatuur van een Afrikaanse dictator. In de jungle komt hij er vervolgens achter dat de realiteit niet strookt met dat beeld: het loof straalt van de felle groene tinten, maar daar tekent het bloed zich scherp tegen af.
Die tegenstrijdige benadering werkt deels. Bij momenten mist de film hierdoor immers de zwaarte die het thema verdient. Dat het volledige verhaal verteld wordt vanuit het perspectief van een kind helpt ook maar halvelings: het choqueert om tienjarigen in het wilde weg te zien zwaaien met Kalasjnikovs, maar tot op zekere hoogte banaliseert de vertelstem het geweld ook.
Allah n’est pas obligé is een animatiefilm die door zijn ‘stepped animation’-stijl in zijn wide-shots wat houterig kan overkomen, maar in de close-ups net vloeit. Dat toont alleszins aan dat de prioriteiten van de filmmakers wel degelijk bij de emotie van het verhaal lagen. Zo weet de film aan het eind toch zijn goede bedoelingen waar te maken. Het kan pijn doen om naar deze film te kijken, maar dat kondigde de titel al aan: Allah hoeft niet in alle gevallen rechtvaardig te zijn hier op aarde.
Met SK07, Thomas Ngijol, Annabelle Lengronne, Marc Zinga. Frankrijk/Luxemburg/België/Canada. 1u20.
