RECENSIE: Disclosure Day
Zijn we alleen in het universum? En hoe zou onze samenleving reageren wanneer bewijs van buitenaards leven aan het licht komt? Dat zijn de centrale vragen in Disclosure Day.
Steven Spielberg en aliens, dat gaat samen als Quentin Tarantino en voeten. De inmiddels 79-jarige regisseur liet buitenaardse wezens al meermaals opdraven in zijn films, wat onder andere E.T. en Close Encounters of the Third Kind opleverde - klassiekers uit een ander tijdperk. Of je nu van recentere Spielberg-films als The Fabelmans of West Side Story houdt of niet, het is onmiskenbaar dat veel van zijn meest geliefde werk intussen al enkele decennia oud is. De aankondiging van Disclosure Day deed veel fans dan ook dromen van een nostalgisch avontuur vol van die typische filmmagie waarop Spielberg in zijn hoogdagen een patent leek te hebben. Maar slaagt de film erin deze hooggespannen verwachtingen in te lossen?
In Disclosure Day bevindt onze samenleving zich, door wereldwijd uit de hand lopende conflicten, op het randje van WOIII. Te midden van deze spanningen slaagt Daniel Kellner (Josh O’Connor) erin om, samen met een futuristisch object, door de overheid geklassificeerde informatie te bemachtigen die hij liefst zo snel mogelijk naar buiten zou brengen. Al snel wordt Daniel achterna gezeten door Wardex, een schimmige organisatie onder leiding van Noah Scanlon (Colin Firth), die als doel heeft ervoor te zorgen dat de waarheid het daglicht niet zal zien. Parallel hiermee verandert het leven van Margaret Fairchild (Emily Blunt), een weervrouw voor een lokale nieuwszender, ingrijpend wanneer zij plots over een bijzondere gave blijkt te beschikken. Ook zij belandt hierdoor op de radar van Wardex, waardoor Daniel en Margaret elk een chaotische reis beginnen op zoek naar de waarheid, waarbij hun paden onvermijdelijk zullen kruisen.
Spielbergs vakmanschap blijft zichtbaar in enkele filmische vondsten en typische touches waarin zijn liefde voor het medium duidelijk voelbaar is. Zo deed een beeldovergang waarbij een kom cornflakes wordt ingeschonken tijdens een weerbericht over een hagelstorm ons gniffelen en voel je als kijker de fascinatie van de maker voor complottheorieën rond buitenaards leven en doofpotoperaties door de overheid. Bovendien speelt Emily Blunt haar rol met verve: ze loodst de kijker doorheen een breed palet aan emoties, waarbij het bijzonder plezierig is te zien hoe ze speelt met de verwarring die haar nieuwe gave veroorzaakt. Zo slaagt ze erin om een aantal niet voor de hand liggende scènes toch geloofwaardig neer te zetten. Hulde hiervoor aan zowel actrice als regisseur.
Jammer genoeg gaat Disclosure Day op verschillende andere vlakken compleet de mist in. Het scenario van David Koepp (die eerder met Spielberg samenwerkte voor onder andere Jurassic Park en War of the Worlds) voelt als een onsamenhangend samenraapsel van ideeën die we allemaal al eerder zagen passeren. Het conspiracy-sfeertje heeft een zeker X-Files-gehalte, maar thematisch doet Disclosure Day bij momenten ook denken aan Arrival (Denis Villeneuve, 2016). Waar die film op schitterende wijze rond communicatie tussen de mensheid en haar buitenaardse bezoekers draaide, staat hier de informatie rond het bewijs van hun bestaan centraal. Dat roept de vraag op hoe onze samenleving daarop zou reageren en wat de gevolgen zouden zijn, maar Spielberg en Koepp werken die uit met een Amerikaanse saus en Bijbelse retoriek die bijzonder outdated aanvoelt. En waar de thematiek nog aan Arrival doet denken, is de uitwerking ervan zo rommelig en ongeloofwaardig dat zelfs (verdrongen!) herinneringen aan Indiana Jones & The Kingdom of the Crystal Skull boven kwamen drijven.
Een groot deel van de film speelt zich af als een achtervolging tussen Wardex-agenten en de hoofdpersonages, maar écht beklijven doet het kat-en-muis-spelletje helaas nooit. Het verhaal maakt bovendien regelmatig ongeloofwaardige kronkels waarbij personages buitenaardse technologie in hun voordeel weten te gebruiken, precies wanneer het script hierom vraagt. Dat voelt net iets te convenient. Spielberg leunt in zijn uitvoering dan ook nog eens te vaak op CGI-effecten van bedenkelijke kwaliteit, met een bijzondere vermelding voor de CGI-dieren die zo uit een Disney-film lijken te komen, maar in deze conspiracy-thriller compleet out of place lijken.
Tegen de ontknoping mag de kijker zich aan de Disclosure Day uit de titel verwachten. Maar dat moment, waar de film gedurende zijn volledige speelduur naartoe bouwt, komt uiteindelijk erg hol en gemakzuchtig over. Het is moeilijk om als kijker niet op je honger te blijven zitten wanneer de credits over het scherm rollen, terwijl de film die je net zag weigert om iets aan te vangen met de vragen en thema's die hij zelf introduceert. Het resultaat weet niets nieuws te vertellen en voelt aan als een relikwie uit een tijdperk waarin complotten, buitenaardse wezens en government cover-ups nog wekelijks miljoenen kijkers aan de buis kluisterden. Wie die nostalgische mix opnieuw wil beleven, haalt beter gewoon The X-Files nog eens van onder het stof.
Met Emily Blunt, Josh O’Connor, Colin Firth, Eve Hewson, Colman Domingo. Verenigde Staten, 2u25m.
