RECENSIE: L'Objet du Délit
Er loopt van alles mis bij de productie van de opera „Le Nozze di Figaro“: de dirigent is bang dat zijn naam op een lijst van daders terechtkomt, Cherubino wordt gespeeld door – o gruwel! – een zwarte vrouw, de productieleider heeft haar been gebroken en de regisseur is een domme influencer die niets van opera weet! Voor haar eerste film sinds het overlijden van haar oude vriend Jean-Pierre Bacri, aan wie de film is opgedragen, wil Agnès Jaoui een momentopname maken van deze tijd. Dat doet ze bijna tien jaar na het begin van de #MeToo-beweging, gevangen in een microkosmos van een groep zangers en hun aanverwanten.
Om dit te bereiken beschikt de cineaste over een formidabel wapen dat ze tot in de puntjes beheerst: humor. Jaoui behandelt de ergste misstanden van onze tijd – racisme, alledaags seksisme, machtsmisbruik – met als doel een catharsis op te wekken. Zoals vaak het geval is bij haar films, onderscheidt L'Objet du délit zich door de kunst van dialogen en een voorliefde voor conflictueuze situaties. Eén van de beste scènes is een misverstand dat uitloopt op ongemak, wanneer een witte zangeres zich verontschuldigt omdat ze spontaan haar zwarte collega in de rol van dienstmeisje had verbeeld, tot het punt waarop ze beweert dat ze die “heel goed” vindt, “zelfs voor een blanke”. Onder leiding van Jaoui, die naast een getalenteerd regisseur ook actrice is, stralen de acteurs een aanstekelijk satirisch plezier uit. Daniel Auteuil is toonbeeld van mannelijke middelmatigheid, Claire Chust speelt een onhandige vrouw die geobsedeerd is door de ‘safe space’, en de altijd uitstekende Jean-Luc Couchard gloreert als chagrijnige en opvliegende machoman.
Helaas slaat Jaoui de plank mis als ze zich uitlaat over hoe men moet handelen bij seksueel geweld in de showbizz. Het standpunt van de cineaste – dat ze via haar eigen personage uitdraagt – is gemeengoed bij vrouwen van haar generatie, die een poging tot lastigvallen niet gelijk willen stellen aan seksueel geweld. Jaoui toont zich van haar reactionaire kant wanneer ze de weerstand van belaagde jonge vrouwen als disproportioneel voorstelt, tegenover wat in feite een geweldloos gebaar is. Dat leidt er alleen maar toe dat de personages als hysterisch worden weggezet en belachelijk gemaakt.
Op dit punt bevindt de film zich in een politieke impasse: Jaoui roept weliswaar verontwaardiging op, maar spoort niet aan tot actie. De cineaste lijkt niet meer goed te weten waar ze het over wil hebben, behalve dan haar eigen verwarring over deze tijd, die een ironische weerklank vindt in een running gag rond pikvormige zuilen – “Of we ze er nu in stoppen of niet, ze storen!”
ARTHUR BOUET, VERTAALD DOOR GIJS SUY
Met Daniel Auteuil, Eye Haidara, Agnès Jaoui, Claire Chust. Frankrijk, 133 minuten.
